Chủ đề

(Chính trị) - Trong bối cảnh Nga bị trừng phạt bởi lệnh cấm vận kinh tế của Mỹ và các nước phương Tây, khiến nền kinh tế nước này rơi vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng. Đối phó với lệnh cấm này, Nga nhanh chóng thực hóa “chính sách hướng Đông” nhằm khôi phục lại vị thế nước lớn trên thế giới. Câu hỏi đặt ra là Nga sẽ lựa chọn đối tác nào cho chính sách “xoay trục sang châu Á” của mình?

Kể từ khi Tổng thống Vladimir Putin nắm quyền vào năm 2000, thì “chính sách hướng Đông” của Nga lấy Trung Quốc làm trung tâm. Đến năm 2010 chính sách này được tăng thêm động lực, bởi kinh tế Nga giảm tốc (do giá dầu toàn cầu lao dốc vì đây là nguồn thu nhập ngoại tệ lớn nhất của nước này); Nga bị Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các nước khác áp đặt các biện pháp trừng phạt về kinh tế, do Nga sáp nhập Crimea vào 03/2014 và ủng hộ những phần tử nổi dậy thân Nga ở miền Đông Ukraine. Lệnh cấm này đã “gây tổn hại đáng kể” cho nền kinh tế Nga, Thủ tướng Dmitry Medvedev cho biết.

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang sẽ tạo động lực mới cho sự phát triển của quan hệ chiến lược giữa hai nước.

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang sẽ tạo động lực mới cho sự phát triển của quan hệ chiến lược giữa hai nước.

Tuy nhiên chính sách này của Nga có sự thay đổi lớn. Thứ nhất, việc thiết lập quan hệ quá thân thiết với Bắc Kinh khiến Nga lo sợ rằng hệ thống vũ khí công nghệ cao, bán cho Trung Quốc sẽ bị đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ. Thứ hai, phía Trung Quốc luôn có những tuyên bố chủ quyền theo xu hướng bành trướng lãnh thổ, Nga quan ngại vùng Viễn Đông giàu tài nguyên nhưng rất ít người Nga sinh sống bị Trung Quốc thâu tóm. Trước đó Nga đã đánh mất ảnh hưởng của mình ở Trung Á vào tay Trung Quốc – một khu vực được Nga coi là “khu vực nước ngoài cận kề”. Thực tế hiện nay, Hiệp định thương mại với Liên minh kinh tế Á – Âu (EAEU) do Putin lãnh đạo, phải cạnh tranh gay gắt với chính sách “Một vành đai, một con đường” và Hiệp định TPP. Ẩn dưới tất cả những mối quan ngại này là nỗi lo khi Trung Quốc đủ lớn, Nga sẽ bị hạ thấp vị thế và trở thành đối tác cấp thấp phụ thuộc. Vì thế, Điện Kremlin đa dạng hóa chính sách châu Á và chuyển hướng khỏi Trung Quốc.

Để không bị chi phối bởi Trung Quốc, Nga sẽ lựa chọn ai, khi tầm ảnh hưởng của mình bị hạn chế ở khu vực này? Với Nhật Bản, mối quan hệ của hai nước trở nên căng thẳng về vấn đề Ukraine (Tokyo đã ủng hộ các biện pháp trừng phạt của G7 nhằm vào Nga) và sự hiện diện quân sự của nước này ở quần đảo Nam Kuril – vùng lãnh thổ phương Bắc. Về phía Ấn Độ, hiện tại tam giác Mỹ – Nga – Trung tồn tại các mâu thuẫn và xung đột đi cùng với lợi ích chung. Trong những năm gần đây New Delhi đã nới lỏng các mối quan hệ quốc phòng với Nga, ủng hộ nhập khẩu vũ khí từ Mỹ.

Không còn sự lựa chọn nào khác Điện Kremlin nhắm vào các quốc gia Đông Nam Á, nhưng phần lớn các nước trong khu vực không coi Nga là một đối tác thật sự, ngoài Việt Nam. Sự can dự của Nga với ASEAN hời hợt, bởi ngoài nguồn tài nguyên thiên nhiên, công nghệ năng lượng và giao dịch vũ khí, dường như Nga không có cơ hội cho việc mở rộng thương mại Nga – ASEAN. Hơn nữa Nga tiếp cận với tranh chấp ở Biển Đông một cách dè dặt, vì họ không phải là một bên hữu quan chủ yếu, mặt khác họ càng không muốn mất lòng bất cứ đối tác nào. Như vậy chỉ có Việt Nam là sự lựa chọn ưu tiên để Nga thực hiện chính sách “xoay trục sang châu Á” đối phó với lệnh cấm vận kinh tế của Mỹ và phương Tây.

Tổng thống Nga Putin thực hóa “chính sách hướng Đông” và chuyển hướng khỏi Trung Quốc.

Tổng thống Nga Putin thực hóa “chính sách hướng Đông” và chuyển hướng khỏi Trung Quốc.

Để có thể tiếp cận được nền kinh tế ASEAN rộng lớn, buộc Nga phải nhờ cậy vào thị trường Việt Nam. Bởi vì Việt Nam là quốc gia đầu tiên Đông Nam Á ký Hiệp định EAEU và trở thành “cửa ngõ” gắn kết kinh tế khu vực Đông Nam Á với các nước phương Tây. Đồng thời quốc gia này cũng là mắt xích quan trọng trong chuỗi lợi ích hàng hải tại khu vực Đông Á và châu Á – Thái Bình Dương, liên quan đến mục tiêu phát triển khu vực Viễn Đông và vùng Siberia của Nga. Tổng thống V. Putin khẳng định “Nga luôn coi VIệt Nam là một trong những đối tác ưu tiên ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương“.

Chính vì thế Nga luôn tìm mọi cách tăng cường mối quan hệ giữa hai nước lên tầm cao hơn, đặc biệt là về lĩnh vực kinh tế, bằng chứng cho thấy kết quả của chuyến thăm và làm việc của Chủ tịch nước Trần Đại Quang tại Nga. Nga tìm mọi cách để thúc đẩy việc hợp tác chặt chẽ Hiệp định EAEU với Việt Nam, nhằm nâng kim ngạch thương mại lên 10 tỷ USD năm 2020. Đồng thời hai bên nhất trí hợp tác hơn 20 dự án đầu tư chung trị giá khoảng 10 tỷ USD.

Như vậy khả năng chuyển hướng của chính sách “Hướng Đông” mà Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì, để đối phó với lệnh cấm vận kinh tế của Mỹ và phương Tây, sẽ phải phụ thuộc rất nhiều vào mối quan hệ Nga — Việt. Truyền thông Nga cũng khẳng định “Việt Nam đem đến cơ hội lớn nhất cho Nga trong khu vực”.

Tường Lâm

Việt Nam đã hóa giải “Lời nguyền Địa lý” như thế nào?

Việt Nam đã hóa giải “Lời nguyền Địa lý” như thế nào?

Một số nhà nghiên cứu đã ví von rằng, nếu nhìn Trung Quốc và các quốc gia láng giềng giống như một con gà trống, thì TQ sẽ là thân, bán đảo Triều Tiên là mỏ và VN là chân của con gà. Hình ảnh so...
Nga và Việt Nam đang trở lại với nhau – đó là mệnh lệnh tự nhiên của thời đại

Nga và Việt Nam đang trở lại với nhau – đó là mệnh lệnh tự nhiên của thời đại

Cuộc gặp Tổng thống Putin và Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã mở đầu một cách đầy biểu tượng - không phải là cái bắt tay xã giao truyền thống mà là với vòng ôm siết...
Tổng thống Putin đề cập mối quan hệ đặc biệt giữa Việt Nam và Nga

Tổng thống Putin đề cập mối quan hệ đặc biệt giữa Việt Nam và Nga

Tổng thống Nga Vladimir Putin lưu ý tính chất đặc biệt của mối quan hệ giữa hai nước, đồng thời gợi ý tổ chức chéo kỷ niệm năm nước Nga ở Việt Nam và năm Việt Nam tại Nga. Chủ...
Thích và chia sẻ bài này trên:
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@trandaiquang.net