Chủ đề

(Bạn đọc) - Những vấn đề xoay quanh câu chuyện thu phí BOT lại tiếp tục nóng lên trong thời gian vừa qua sau khi trạm thu phí tại quốc lộ 1 và tuyến tránh thuộc thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang đi vào hoạt động.

dad3-1491812205292

Tại thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, từ khi trạm thu phí BOT trên địa bàn này bắt đầu hoạt động từ đầu tháng 8 tới nay đã khiến nhiều người dân tham gia giao thông qua tuyến đường này bức xúc, hành động người dân phản đối việc thu phí đã diễn ra khiến tình hình an ninh trật tự tại khu vực này gặp không ít ảnh hưởng. Điều đáng nói là không chỉ tại Tiền Giang, việc người dân tụ tập để phản đối trạm thu phí BOT đã diễn ra tại nhiều địa điểm địa phương trên cả nước từ đầu năm. Hình thức sử dụng tiền lẻ để kéo dài thời gian kiểm đếm gây ách tách giao thông cũng được người dân áp dụng nhiều lần. Vấn đề đặt ra là từ một hình thức đầu tư hạng tầng giao thông mang lại lợi ích cho người dân nhưng vì cách triển khai không minh bạch, thiếu hợp lý đã gây ra biết bao hệ luỵ và có tính hệ thống. Mặc dù từ đầu năm nay, Uỷ ban thường vụ quốc hội đã vào cuộc, nhiều cơ quan chức năng khác như kiểm toán nhà nước, tổng cục đường bộ đã và đang triển khai cuộc tổng rà soát về những dự án này, tuy nhiên tại sao những bức xúc từ phía người dân vẫn chưa thể được giải toả ngay.

Dùng tiền lẻ mệnh giá thấp từ hai trăm đồng đến một nghìn đồng, cho tiền lẻ vào trong chai, thậm chí cố tình làm tiền lẻ bị ướt để việc trả phí BOT phải kéo dài, đây là cách phản đối của cánh lái xe mỗi khi qua trạm thu phí BOT thuộc xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang khiến cho giao thông ở đây ách tách, thậm chí có những tranh cãi khiến khu vực này trở nên lộn xộn, ảnh hưởng đến giao thông đi lại và an ninh trật tự tại khu vực. Nguyên nhân của việc phản đối này là cách đặt vị trí trạm thu phí của chủ đầu tư khiến lái xe không sử dụng đường tránh cũng vẫn phải đóng tiền.

Tiền lẻ, hàng dài xe chờ qua trạm thu phí, người dân tụ tập, căng băng rôn, khẩu hiệu phản đối việc thu phí của chủ đầu tư cienco 4 tại trạm thu phí Bến Thuỷ ở hai đầu cầu thuộc Nghệ An và Hà Tĩnh vào đầu tháng tư. Người dân cho rằng việc thu phí của chủ đầu tư của trạm BOT này là hoàn toàn sai quy định.

Còn tại trạm thu phí BOT ở quốc lộ 39B, thuộc thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, người dân cho rằng việc chủ đầu tư chỉ cải tạo lại, trải nhựa thêm trên nền đường cũ nhưng vẫn tiến hành thu tiền như dự án đầu tư mới hoàn toàn cũng khiến người dân tham gia giao thông qua tuyến đường này cũng kịch liệt phản đối.

Liên quan đến việc người dân sử dụng tiền lẻ để nộp phí nhằm phán đối việc thu phí BOT, nhiều ý kiến cho rằng việc làm này là trái pháp luật gây ách tách giao thông. Tuy nhiên thì các chuyên gia pháp luật lại cho rằng việc làm này của người dân chưa thể bị xem là vi phạm pháp luật. Bởi vì người tài xế vẫn nộp phí đầy đủ, chỉ khác là họ sử dụng tiền lẻ thay vì dùng tiền chẵn và đồng tiền họ sử dụng được nhà nước ta phát hành và công nhận hợp pháp, được phép lưu thông.

Tại trạm thu phí BOT ở Tào Xuyên, tỉnh Thanh Hoá, ngay đầu tháng 8/2017, trạm thu phí này đã phải dừng hoạt động sau khi cơ quan chức năng phát hiện nhà đầu tư đã thu đủ phần vốn của mình, cũng như thu lãi được hơn một năm. Đáng chú ý là so với con số trong dự toán ban đầu, thời gian thu hoàn vốn của dự án này giảm tới hơn 20 năm. Có nhiều cách lý giải khác nhau từ bộ giao thông vận tải, nhưng việc dự án xuất hiện chênh lệch về thời gian thu hoàn vốn dự kiến với thời gian thực tế lên tới hàng chục năm khiến cho không ít người đặt ra câu hỏi đó là khi lập ra phương án thu hồi vốn cho các dự án BOT, người ta đã dựa vào căn cứ nào để đưa ra thời hạn thu phí như trên. Rõ ràng mức thu phí, thời gian thu phí được tính một cách rất ẩu, thiếu căn cứ thực tế, thiếu chính xác, đặc biệt thiếu sự giám sát và tính trung thực. Đã đến lúc cần phải tổng kiểm tra giám sát các trạm thu phí BOT, từ cơ chế đến các căn cứ pháp lý.

Không phải đến khi trạm thu phí BOT tại Tào Xuyên phải dừng hoạt động người ta mới đặt ra câu hỏi về tính minh bạch của các trạm thu phí BOT. Giữa năm 2016, dư luận cũng đặc biệt quan tâm tới câu chuyện diễn ra tại trạm thu phí Pháp Vân – Cầu Giẽ, khi đoàn thanh tra của tổng cục đường bộ đã chỉ ra sự thiếu minh bạch về số phí thu được tại trạm BOT này. Theo đó mức thu giữa báo cáo của chủ đầu tư thấp hơn so với thực tế những ngày có đoàn kiểm tra lên tới nửa tỷ đồng. Tháng 7/2017, kiểm toán nhà nước tiến hành công bố kết quả công tác năm 2016, đáng chú ý trong tổng kết của ngành này đó là việc có tới 27 dự án BOT phải giảm thời gian thu phí so với mức dự toán ban đầu, với tổng thời gian phải giảm là hơn 100 năm. Bên cạnh đó hàng loạt những bất cập của các dự án BOT cũng được chỉ ra. Các chuyên gia nhìn nhận, với những nghi vấn về tính minh bạch trong hoạt động thu phí tại các trạm BOT, nhà nước cần tiếp tục đẩy mạnh mô hình thu phí không dừng, đây không chỉ là cách làm giúp giảm thời gian đi qua trạm thu phí mà còn đảm bảo được tính minh bạch, cũng như hạn chế tối đa tình trạng quay vòng vé hoặc báo cáo không chính xác của các trạm thu phí.

Cần phải khẳng định rằng việc thực hiện các dự án giao thông theo hình thức BOT là cách làm hiện đại, nhằm tận dụng nguồn lực từ các doanh nghiệp tư nhân trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên để các dự án này thực sự phát huy hiệu quả cũng như tạo sự đồng thuận trong nhân dân thì việc đảm bảo tính minh bạch trong việc lựa chọn vị trí đặt trạm BOT , xác định thời gian thu và mức thu phí BOT là hết sức quan trọng

Có thể thấy không phải ngẫu nhiên mà người dân phản ứng với các trạm BOT lại đang diễn ra ngày một nhiều. Điều này cho thấy những bất cập trong công tác quản lý và thực hiện các dự án BOT của chúng ta và giải quyết triệt để vấn đề này là điều mà các cơ quan quản lý cần phải thực hiện ngay từ bây giờ.

CTV Nhật Minh

Thích và chia sẻ bài này trên:
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@trandaiquang.net