Chủ đề

(Xã hội) - Việc ông Trầm Bê và Phan Huy Khang, nguyên lãnh đạo ngân hàng Sacombank bị cơ quan công an bắt tạm giam để điều tra về hành vi “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.

Ngày 31/07, Cơ quan cảnh sát điều tra đã khởi tố bị can và bắt tạm giam một số đối tượng do vi phạm quy định tại điều 165 Bộ Luật hình sự về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Trong số các đối tượng bị bắt tạm giam, đáng chú ý có Trầm Bê, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng quản trị kiêm Chủ tịch Hội đồng tín dụng Sacombank và Phan Huy Khang, nguyên Tổng Giám đốc Sacombank. Đây là một vụ án nghiêm trọng, có sự câu kết, móc nối chặt chẽ giữa nhiều cá nhân sai phạm, gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế của đất nước.

Ngược dòng thời gian

Vụ việc Trầm Bê và nhiều người khác trong ngân hàng Sacombank liên quan chặt chẽ với đại án Phạm Công Danh. Có thể nói, đây chính là những “tay trong” của Phạm Công Danh tại ngân hàng Sacombank. Nhờ sự “giúp đỡ’” hết sức đắc lực của các đối tượng trên mà Danh mới có thể chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng tại Ngân hàng Sacombank.

Theo những thông tin ban đầu từ cơ quan điều tra, khi còn đương nhiệm, ông Trầm Bê đã lợi dụng chức vụ của mình để “tạo điều kiện” cho đối tượng Phạm Công Danh vay tiền của ngân hàng. Với sự chỉ đạo của Trầm Bê, các công ty ma của Phạm Công Danh đã dễ dàng vay được khoản tiền lên đến 1.800 tỷ đồng. Tuy nhiên sau đó, Danh đã bị cơ quan điều tra “sờ gáy” và đưa ra xử lý. Đại án Phạm Công Danh khi đó đã gây chấn động trong dư luận.

Ông Trầm Bê và ông Phan Huy Khang bị bắt do bị nghi có những hành vi vi phạm do liên quan đến vụ án gây thất thoát hơn 9.000 tỷ đồng tại ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB) do Phạm Công Danh và đồng phạm gây ra. (Ảnh lần lượt từ trái sang phải: Trầm Bê - Phạm Công Danh - Phan Huy Khang)

Ông Trầm Bê và ông Phan Huy Khang bị bắt do bị nghi có những hành vi vi phạm do liên quan đến vụ án gây thất thoát hơn 9.000 tỷ đồng tại ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB) do Phạm Công Danh và đồng phạm gây ra. (Ảnh lần lượt từ trái sang phải: Trầm Bê – Phạm Công Danh – Phan Huy Khang)

Sai phạm của Trầm Bê và các đối tượng

Khi xem xét các thông tin liên quan, nhiều người đặt ra câu hỏi: Tại sao Trầm Bê và Phan Huy Khang không bị đưa ra xử lý cùng Phạm Công Danh với vai trò đồng phạm? Với những ai không phải là chuyên gia về pháp luật, câu hỏi trên là hoàn toàn phù hợp, bởi Trầm Bê có mối quan hệ mật thiết với Danh và chính ông Bê là mắt xích quan trọng, có vai trò quyết định giúp Danh có thể vay một số tiền lớn từ ngân hàng Sacombank. Tuy nhiên, khi nghiên cứu kỹ vụ án Phạm Công Danh và các hành vi của Trầm Bê cũng như Phan Huy Khang, ta có thể thấy đây chỉ là một phần trong đại án Phạm Công Danh. Ngoài ra, các điều kiện về đồng phạm trong trường hợp này cũng không thỏa mãn.

Với Trầm Bê và Phan Huy Khang, việc bị khởi tố, điều tra về tội Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng là hoàn toàn phù hợp.

Thứ nhất, xét về khách thể của tội phạm

Trong vụ việc trên, khách thể bị xâm hại là chế độ quản lý kinh tế trên lĩnh vực ngân hàng. Có thể nói, tài chính ngân hàng là “huyết mạch” của nền kinh tế quốc gia. Chỉ cần một biến động nhỏ trên lĩnh vực ngân hàng cũng có thể kéo theo tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội. Việc các đối tượng ở trên lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình trong quản lý không những gây ra thiệt hại về mặt vật chất tại Sacombank mà còn tạo ra sự “xáo trộn” trong toàn bộ hệ thống ngân hàng của Việt Nam, gây ra sự lo ngại, mất lòng tin trong toàn thể quần chúng nhân dân. Đây là những thiệt hại rất khó để có thể sửa chữa.

Thứ hai, về hành vi

Tại điều 165, Bộ Luật hình sự, các nhà làm luật quy định một cách khái quát về tội này là người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây thiệt hại thì sẽ vi phạm. Mức độ thiệt hại được quy đinh theo từng khung với số tiền được định lượng cụ thể.

Hành vi của Trầm Bê và Phan Huy Khang vi phạm quy định trong quản lý nhà nước về ngân hàng. Cụ thể trong trường hợp này là vi phạm quy định về cho vay. Liên quan đến nội dung này, ngân hàng Nhà nước đã ban hành quy chế cho vay của Tổ chức tín dụng cũng như nhiều văn bản pháp luật khác có liên quan để điều chỉnh.

Tại thời điểm 2013 khi vụ việc phạm tội xảy ra, các quy định về cho vay cơ bản dựa trên Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31 tháng 12 năm 2001 về việc ban hành Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng (có một số điều được sửa đổi tại một số văn bản khác). Trên cơ sở này, tôi sẽ phân tích một số sai phạm trong quản lý, đặc biệt là sai phạm trong kiểm duyệt hồ sơ vay.

Pháp luật quy định rõ:
“1. Tổ chức tín dụng xây dựng quy trình xét duyệt cho vay theo nguyên tắc bảo đảm tính độc lập và phân định rõ ràng trách nhiệm cá nhân, trách nhiệm giữa khâu thẩm định và quyết định cho vay.
2. Tổ chức tín dụng xem xét, đánh giá tính khả thi, hiệu quả của dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc dự án đầu tư, phương án phục vụ đời sống và khả năng hoàn trả nợ vay của khách hàng để quyết định cho vay.
3. Tổ chức tín dụng quy định cụ thể và niêm yết công khai thời hạn tối đa phải thông báo quyết định cho vay hoặc không cho vay đối với khách hàng, kể từ khi nhận được đầy đủ hồ sơ vay vốn và thông tin cần thiết của khách hàng. Trường hợp quyết định không cho vay, tổ chức tín dụng phải thông báo cho khách hàng bằng văn bản, trong đó nêu rõ căn cứ từ chối cho vay”.

Tuy nhiên trong vụ án, đối tượng Trầm Bê và Phan Huy Khang đã thiếu trách nhiệm, thậm chí là cố ý bỏ qua các dấu hiệu vi phạm trong việc Phạm Công Danh vay tiền. Kết quả là 6 công ty ma do Danh và các đối tượng khác lập ra đã trót lọt “rút tiền” của ngân hàng Sacombank để chi tiêu, vụ lợi cá nhân số tiền lên đến 1.800 tỷ đồng.

Việc cho vay của ngân hàng không phải trao tiền cho người vay là kết thúc. Trong quá trình người vay sử dụng vốn, ngân hàng cũng phải tiếp tục kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn. Nếu việc sử dụng vốn không đúng mục đích, không hiệu quả thì ngân hàng có thể tiến hành thu hồi. Tuy nhiên, trong hoạt động quản lý, ngân hàng Sacombank dưới sự chỉ đạo của Trầm Bê đã không sát sao kiểm tra, không làm hết trách nhiệm, thậm chí còn lập báo cáo khống ghi nhận Danh đã dùng vốn đúng mục đích, đúng hiệu quả.

Thứ 3, về mặt chủ quan

Các đối tượng Bê, Khang đã cố ý phạm tội. Họ là những người có chuyên môn sâu trong lĩnh vực ngân hàng nên hoàn toàn có thể nhận thức được sai phạm trong trường hợp của Danh. Tuy nhiên, các đối tượng này đã bao che, thậm chí giúp sức cho Danh phạm tội. Các đối tượng này đã chỉ đạo nhiều người khác giúp cho việc vay vốn của Danh được thuận lợi và nhanh chóng. Đây là biểu hiện rõ ràng của việc cố ý phạm tội.
Một số vấn đề cần rút ra từ vụ án

Trong vụ án trên, ta có thể thấy sự câu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong việc phạm tội. Với địa vị, chức vụ của mình, các đối tượng trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị quan trọng và các đối tượng ngoài tổ chức khi câu kết với nhau phạm tội sẽ gây ra những thiệt hại vô cùng nghiêm trọng. Do đó, đối với công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên tất cả các lĩnh vực, ta phải đẩy mạnh bảo vệ bên trong, ngăn không để các đối tượng có thể liên hệ, móc nối với nhau cùng phạm tội.

Qua đây, ta cũng thấy những sơ hở, thiếu sót trong quy định pháp luật và hoạt động của các cơ quan có thẩm quyền trong việc quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực có liên quan. Đây là điều kiện để Danh và một số đối tượng khác thành lập, sử dụng 6 công ty để làm bình phong, phục vụ hoạt động phạm tội. Do đó, các quy định liên quan về thành lập, quản lý doanh nghiệp cần được bổ sung, hoàn thiện, không để tội phạm lợi dụng.

Với những hành vi phạm tội của mình, các đối tượng trên bị đưa ra điều tra, xử lý là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, qua đây ta cũng cần phải xem xét lại toàn bộ các vấn đề liên quan, công tác xây dựng, thực hiện quy định đến quản lý cán bộ ở các vị trí quan trọng. Trên cơ sở đó, ta phải đẩy mạnh công tác phòng ngừa ở tất cả các lĩnh vực, không để tội phạm xảy ra bởi khi đó, thiệt hại rất khó để khắc phục.

CTV TAT

Thích và chia sẻ bài này trên:
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@trandaiquang.net