Chủ đề

(Pháp luật) - Kì án Nga – Mỹ có lẽ là một trong những vụ án gây tiếng vang và có nhiều ảnh hưởng nhất trong lịch sử tố tụng. Lần đầu tiên dư luận được thấy một vụ án đưa ra xét xử công khai, minh bạch và đầy đủ đến thế. Bởi những vụ án trước đây thì cũng chỉ được nghe kể, hoặc tường thuật lại theo kiểu “mơ mơ hồ hồ” gây ra nhiều sự hiểu lầm và cũng không thể phản ánh đúng được tinh thần nghiêm minh, tôn trọng sự thật của quốc pháp. Bên cạnh đó, không thể phủ nhận vụ án này được bàn tán sôi nổi và thu hút sự quan tâm dư luận là do nhiều khiếm khuyết của hệ thống cơ quan thực thi pháp luật Việt Nam bị phanh phui.

Rõ ràng, đây là một phiên tòa có rất nhiều tín hiệu mới: là phiên tòa thực sự công khai cho tất cả mọi người và báo chí; Có sự tranh tụng thẳng thắn giữa các bên tham gia phiên tòa; Các thành phần tham gia tranh tụng thể hiện sự bình đẳng, các ý kiến khác nhau được tôn trọng; Bị cáo được thực hiện quyền im lặng và nhân chứng yêu cầu được giấu mặt; Chánh án điều khiển phiên tòa giống như trọng tài, rất ít có dấu hiệu áp đặt hay “định hướng”…

Hoa hậu Phương Nga tại phiên tòa xét xử.

Hoa hậu Phương Nga tại phiên tòa xét xử.

Những tín hiệu đó cho thấy đây đã xuất hiện một phiên tòa theo mô hình tranh tụng, khác với các phiên tòa theo mô hình thẩm vấn lâu nay. Trước mắt, nhờ mô hình tranh tụng này mà những khuất tất, những dấu hiệu tiêu cực trong quá trình điều tra vụ án, cùng với những phức tạp của xã hội đã được phanh phui trước bàn dân thiên hạ.

Qua xét xử mà chúng ta biết thêm có hai bản cung giống nhau; có một đường dây liên lạc trong trại giam với ngoài thông qua giám thị; có đường dây chạy án, dàn xếp sau điều tra; có chuyện làm giả chứng cứ; có “nhân chứng bí mật”… Những thuật ngữ “ép cung, mớm cung, thông cung” được xướng tên. Những khuyết tật do quyền được có luật sư, được ghi âm, ghi hình khi xét hỏi lộ diện.

Hai bản ghi nhận lời khai này giống y chang, chỉ thay đổi đại từ nhân xưng.

Hai bản ghi nhận lời khai này giống y chang, chỉ thay đổi đại từ nhân xưng.

Kết luận điều tra, cáo trạng đã được bổ sung những thông tin “sốc” tại tòa nhờ tranh biện công khai và tinh thần tôn trọng sự thật của vị quan tòa. Đó là cái lãi của dân chúng khi theo dõi phiên tòa này.

Chưa biết kết cục sẽ như thế nào, nhưng chắc chắn vụ án này sẽ không theo kiểu “án tại hồ sơ” như xưa nay, mà sẽ là “án tại tòa”. Nghĩa là kết cục của phiên tòa không phụ thuộc nhiều vào kết quả điều tra của cơ quan điều tra đã thể hiện trong hồ sơ, càng không được “bỏ túi” sẵn theo chỉ đạo, mà phụ thuộc chủ yếu vào quá trình tranh tụng và thu thập xác minh các chứng cứ tại tòa.

Sự tồn tại của tòa án là đảm bảo công bằng cho tất cả mọi công dân dựa theo những quy định mà pháp luật ban hành. Ai đúng, ai sai cần phải được làm rõ không chỉ trong quá trình điều tran mà buộc phải làm rõ tại phiên tòa đó. Và những gì đang diễn ra tại phiên tòa giữa ông Cao Toàn Mỹ và hoa hậu Phương Nga đang là minh chứng cho việc cải cách pháp luật đang đi đúng hướng nhằm đảm bảo giá trị tồn tại của tòa án và pháp luật!

Đã rất lâu rồi chúng ta mới được thấy một phiên tòa sôi nổi và được dư luận quan tâm như vậy. Đây là một phiên tòa đúng theo mô hình tranh tụng thể hiện được tính dân chủ công bằng công khai minh bạch mà cải cách tư pháp nước ta hướng tới. Đây là một tín hiệu mới thế nhưng vẫn còn đau đáu một câu hỏi, ngành Tư pháp Việt Nam cần bao nhiêu vụ án như thế này thì mới tìm ra hướng đi cải cách?

Thu An

Phiên tòa hoa hậu Phương Nga là bước tiến của công tác tố tụng

Phiên tòa hoa hậu Phương Nga là bước tiến của công tác tố tụng

Phiên tòa xét xử vụ án hoa hậu Phương Nga không chỉ thu hút dư luận vì bị cáo là người nổi tiếng mà còn có những điểm mới tạo tiền lệ tốt trong ngành tòa án. Nhận đình về phiên...
Thích và chia sẻ bài này trên:
Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@trandaiquang.net